Heel Friesland een proeftuin

Recreatiegebied de Groene Ster is een planologische flater maar wel een mooie. Plannen maken valt nog niet mee en zeker niet wanneer bestuurders en beleidsmakers niet (willen / kunnen) leren. Friesland als proeftuin voor een circulaire economie en het Waddeneiland Ameland als proeftuin voor duurzame energie. Die ambities vielen afgelopen week in een aantal media te lezen. Vooral de ambitie voor de aanleg van een slim energienet op Ameland trok mijn aandacht. Zo’n tien jaar geleden organiseerde de Noordelijke Ontwikkelingsmaatschappij (NOM) samen met Energy Valley een bijeenkomst over de marktkansen van slimme energienetten voor noordelijke ondernemers. Tot op heden zijn die nul gebleken, wat doen die plannenmakers niet goed? Bij een nieuwe technologie gaat het niet uitsluitend om die technologie maar veel vaker over de invoering en acceptatie. Veelal staan bestaande wet- en regelgeving in de weg. Een regelvrije zone voor een circulaire economie is derhalve een goede zaak.

De wereld waarin we leven is niet-lineair en lineair denken leidt vroeg of laat tot problemen. Denk per ongeluk niet dat bedrijven het beter doen dan (semi-)overheden, in een recente uitgave van het Amerikaanse tijdschrift Harvard Business Review staat een artikel getiteld Linear Thinking in a Nonlinear World, The obvious choice is often wrong. Ook managers van bedrijven gaan vaak gemakkelijk in de fout. Recreatiegebied de Groene Ster is overigens ook het gevolg van een lineaire denkfout. Na de Tweede Wereldoorlog dachten de plannenmakers dat Leeuwarden autonoom zou doorgroeien naar tweehonderdduizend inwoners. De rioolwaterzuiveringsinstallatie en de Groene Ster zijn de gevolgen van die verkeerde inschatting. Destijds waren auto’s niet zo gewoon als nu, men dacht aan vertier in de nabijheid van de stad. Zwembad de Kleine Wielen lag in die tijd bepaald niet naast de deur, tegenwoordig grenst het recreatiegebied na een uitbreiding in westelijke richting aan de woonwijk Camminghaburen. Het zwembad bestaat al lang niet meer en is tegenwoordig het dierenpark AquaZoo. Tussendoor is het ook nog even een otterstation geweest, dat is in ieder geval geen financieel succes gebleken. Recentelijk is vlak bij dat voormalige otterstation en huidig AquaZoo een voorziening aangebracht in de Groningerstraatweg zodat otters zich probleemloos van de Groene Ster naar de Grote Wielen kunnen verplaatsen en weer terug. Twintig jaar na het sluiten van dat otterstation leven die beesten gewoon buiten de toenmalige hekken. Oostelijk van de Grote Wielen is onlangs een sloepenroute voor elektrisch aangedreven bootjes in gebruik genomen waar ook otters van profiteren. Dat project is het resultaat van een maatschappelijke co-creatie. De meest recente herinrichting van de Groene Ster is dat ook, zet verschillende partijen met ogenschijnlijk uiteenlopende belangen om tafel en er kan iets moois ontstaan.

Bij de herinrichting van het recreatiegebied kon er helaas geen rekening worden gehouden met muziekfestivals, het bestemmingsplan voorziet er niet in. Desondanks mag de gemeente Leeuwarden drie keer een ontheffing verlenen, het maakte de komst mogelijk van Psy-Fi. Elke editie van dat festival is goed voor een economische impuls van enkele miljoenen euro’s. Festivalgangers komen uit alle delen van de wereld naar een gebied dat oorspronkelijk is ontworpen voor gebruik dichtbij huis. De Groene Ster mag met recht een planologische flater worden genoemd. Lineair denken in een niet-lineaire wereld leidt zelden tot het beoogde resultaat. Formuleer globaal een gewenste situatie en zet participerende partijen om tafel en neem de tijd. Het project met de genoemde sloepenroute duurde tussen de tien en vijftien jaar. Roep heel Friesland uit tot proeftuin, bestuurders en beleidsmakers bakken er toch niks van en dan kun je het maar beter zelf doen. Het project Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018 lijkt mij een goed moment om er een begin mee te maken.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s